Bạn nghe đúng giọng của người thân nói “con đang gặp nạn, chuyển tiền ngay”. Cảm giác đầu tiên sẽ là hoảng và muốn làm thật nhanh. Đây cũng chính là điều kẻ lừa đảo cần. Với deepfake, giọng quen không còn là bằng chứng đủ mạnh.
Hãy làm đúng năm bước, theo đúng thứ tự
- Không chuyển tiền, không đưa mật khẩu, PIN hay mã xác nhận.
- Kết thúc cuộc gọi hoặc tạm dừng chat.
- Tự gọi lại số điện thoại bạn đã lưu từ trước của người đó.
- Hỏi một chuyện riêng chỉ hai bên biết và không đăng trên mạng.
- Nếu vẫn đáng ngờ, liên hệ ngân hàng, nền tảng hoặc cảnh sát qua kênh chính thức.
Đừng chỉ nhìn môi, mắt hay ánh sáng
Video giả có thể chớp mắt tự nhiên và khớp khẩu hình khá tốt. Ngược lại, cuộc gọi video thật cũng có thể giật, lệch tiếng vì mạng yếu. Những dấu hiệu hình ảnh chỉ cho bạn lý do để kiểm tra thêm, không thể dùng một mình để kết luận.
Những câu nói thường dùng để làm bạn mất bình tĩnh
- “Đừng nói cho ai biết.”
- “Máy của con hết pin nên gọi số lạ.”
- “Phải chuyển ngay, không còn thời gian.”
- “Cảnh sát/ngân hàng cần mã của bạn để bảo vệ tài khoản.”
Mật khẩu gia đình có ích nhưng không đủ
Cả nhà có thể thống nhất một từ bí mật không đăng lên mạng và không lưu trong đoạn chat dễ tìm. Nếu từ đó đã được dùng trong một cuộc gọi đáng ngờ, hãy đổi ngay. Dù người gọi nói đúng mật khẩu, vẫn nên gọi lại số đã biết.
Nếu đã lỡ chuyển tiền
Liên hệ ngân hàng ngay, đừng chờ tự điều tra xong. Lưu số gọi đến, thời gian, tài khoản nhận tiền, tin nhắn và ảnh chụp màn hình. Không cài ứng dụng mà người lạ yêu cầu và không tiếp tục tranh luận với họ.
Một tình huống khẩn cấp thật vẫn cho phép bạn mất một phút để gọi lại. Người cố ngăn bạn xác minh qua kênh quen thuộc đang cho thấy dấu hiệu đáng ngờ rõ nhất.
Deepfake trông như thế nào và vì sao nhìn bằng mắt vẫn chưa đủ
Video đưa ra ví dụ về nội dung bị thao túng. Khi có yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp dữ liệu, cách an toàn hơn vẫn là dừng lại và tự gọi lại qua số đã biết.